Tohum Hakkında Gerçekler

Tohum Hakkında Gerçekler


Hibrit Tohum ve Ata Yadigarı Tohum Hakkında Gerçekler

Türkiye’de tohum hakkında herkes ileri –geri konuşur, yorum yapar  ve yalan yanlış bilgi verir.

Tohum konusu öyle bir konudur ki her kesimden insan konuşmak gereğini duyar nedense?

Çünkü tohum ve tohumdan gelişen bitki ve bitkinin yenen kısımları insanlar tarafından tüketildiği için herkes ve hepimiz temelinde tüketici olduğumuz için insanlar sürekli olarak konuşur durur.

Sinema sanatçısı filmin bir yerinde bahçede domates yetiştiriyorsa, yemek programı sunucusu ziyaret ettiği lokanta kendi sebzelerini kendisi yetiştiriyorsa, ekonomi yazarı sebze ve meyve fiyatları ile ilgili bilgi veriyorsa, enflasyon rakamları açıklanıyorsa fiyatı rekor kıran bir sebze hakkında konuşuluyorsa  mutlaka sebze ve meyve  ve tohumu hakkında yorumda bulunur.

İlk sorulardan biri ; bu sebzeler organik mi ?

Yerli tohumlarımız neden kayboldu gitti ?

Atalarımızdan kalan tohumlar neden artık yok ?

Nerede bizim eski domateslerimiz, biberlerimiz ve karpuzlarımız ?

Manavda ise bunlar hibrit mi, organik mi doğal mı ?

Konusunda uzman olan önde gelen insanlar bile konu meyve, sebze ve tohumları olunca hep bir ağızdan uzmanmış gibi tohum hakkında kesin yargılara varır ve halkı yanıltan beyanlarda bulunurlar. Aslında gerçek öyle değildir.

Dilimizin döndüğü kadar anlatmak gerekirse;

Türkiye’de meyvesi yenen sebzelerin (domates, biber, patlıcan, hıyar, kavun, karpuz, kabak, lahana, brokoli, karnabahar vb.) büyük çoğunluğu hibrit çeşitlerdir. Aynı zamanda tüm bu sebzelerin standart tohumları da ülkemizde özellikle bahar ve yaz aylarında yetiştirilmektedir. Özellikle biber, kavun ve karpuz bitkilerinden Türkiye’de bahar ve yaz döneminden hibrit çeşitlerden çok daha fazla standart çeşitler üretilmektedir. Hibrit olmamasına rağmen marul, roka, maydanoz, turp gibi yeşil sebzelerde ülkemizde her dönem yeiştirilmektedir.

Standart tohum demek popüler insanların sözünü ettiği dededen kalan tohumlar denilen tohumlardır. Bu tohumlar ekilir, tarlaya dikilir, bitkiler büyür. Tarlada en iyi gelişen bitkilerden birkaç tanesi tohum almak üzere bırakılır, örneğin biberler olgunlaştığında tohumları alınır. Az güneşli bir yerde kurutulur ve ertesi yıl yeniden ekilerek kullanılır. Yerli tohum, standart tohum, dededen kalma tohum denilen tohumlar bunlardır. Standart tohumlar birçok bölgede genelde Nisan-Ekim ayları arasında yetiştirilen tohumlar ve bitkileridir. Çünkü bu dönemde ülkemizin her bölgesi sebze yetiştirmek için ideal iklim koşullarına sahiptir.

Standart tohumlar hibrit tohumlara göre genelde daha az verim veririler, bazı hastalık ve zararlılara dayanıklı olmalarına rağmen birçok hastalık ve zararlıya dayanıklı değillerdir. Raf ömürleri kısadır. Uzun süre depolanamaz ya da uzak pazarlara götürülemezler.

Hibrit (melez) çeşitler ise standart çeşit ya da tohumlardan farklıdırlar. Hibirt çeşitler ıslah firmaları tarafından geliştirilen çeşitlerdir. Bir hibrit çeşidin geliştirilme ve pazarda tüketici ile buluşma  süresi yaklaşık 8-10 yıldır. Hibrit çeşitler standart çeşitlerden farklı olarak her yıl yeniden tohumları satın alınması gereken tohumlardır. Çünkü ana baba hatlar kullanılarak yeniden üretilir. Hibrit tohumlardan hasat zamanında tohum alınabilir, ekildiklerinde başarılı bir şekilde bitkiler geliştirilebilir. Fakat hibrit tohumlar tekrar kullanıldıklarında orijinal hibritler kadar verim vermezler ve her tohumdan farklı bitkiler gelişir.

Hibrit tohumlardaki bu durum şu şekilde açıklanabilir. Hibrit tohumların elde edilmesinden uzun ıslah çalışmaları sonucunda geliştirilen iki bitki hattı kullanılır. Yani hibrit tohumlar ana ve baba olarak kullanılan iki ebeveyn bitkinin melezlenmesi sonucu elde edilirler. Dolayısıyla da hibrit tohumlardan elde edilen ve geliştirilen bitkiler hibritin aynısını vermez ve farklı bitkiler oluşturlar.

Daha basit bir anlatımla hibrit çeşitler iki tane standart çeşidin melezlenmesi ile elde edilen tohumlar gibi düşünülebilir. Nitekim Türkiye’de yapılan ıslah çalışmalarında hibrit çeşitler geliştirilirken yerel standart tohumlarla başka bir hat ya da bitki melezlenerek hibrit çeşitler elde edilir.Ülkemizde yerel olarak bazı bölgelerde yeiştirilen ve üçburun biber olarak adlandırılan standart biber ile başka bir hastalık dayanıklı biber hattı melezlenerek hibrit üçburun biber elde edilmiştir.

Böylelikle hibrit üçburunun hem ülke koşullarına ve şartlarına uygun olma durumu ile hastalıklara dayanım birleştirilerek daha verimli ve kaliteli ürün veren hibrit çeşitler geliştirilmiştir.

Hibrit çeşitlerin en önemli özellikleri kaliteli ve homojen ürün vermeleri, iki standart tohumun melezlenmesi sonucu yüksek verim vermeleri, soğuğa ve sıcağa toleranslarının artmış olması, uzun süre bozulmadan rafta kalabilmeleri gibi özelliklerdir.

En önemlisi ise hibrit çeşiter ve tohumlar kısmen soğuk ve sert geçen kış koşullarında da sıcaklık 2-3 derecenin altına düşmediği sürece yetiştirilebilen ve yılın 4 mevsimi ürün elde edilmesini sağlayan tohumlardır.

Popüler insanların dediği gibi hibrit çeşitler yerel çeşitleri yok etmezler, yerel çeşitlerin potansiyelini kullanarak yeni çeşitler elde ederler. Sadece standart tohumlar olsaydı, daha fazla insan gerekli ürünlerden yeterince tüketemezdi.

Hibrit tohumlarla ilgili bir not: Hibrit tohumların ana ve baba ebeveynleri olduğu için, her yıl yeniden üretilmesi gerekir. Ana ve baba bitkilere ait tohumlar ekilir, gelişen fideler seraya dikilir. Çiçeklenme döneminde baba bitkiden alınan çiçek tozları (polenleri) ile arıların, rüzgarın doğada yaptığı gibi insan eliyle ana bitki çiçeklerine sürülerek tozlama yapılır ve domates, biber gibi meyveler olgunlaştığında  tohumları çıkarılır, kurutulur, paketlenir ve hibrit tohum olarak pazara sunulur.

 

Dr. Ercan ÖZKAYNAK

  • 15.8.2018

    Yerliyiz, Her Yerdeyiz! (Söğüt-Burdur)

    Tanıtım aracımız gün boyu, yayla domatesinin marka beldesi Söğüt’ de yaş sebze meyve halinde olacaktır.

  • 7.8.2018

    Yerliyiz, Her Yerdeyiz! (SAMSUN-ERZİNCAN-TOKAT)

    Tanıtım aracımızın SAMSUN, ERZİNCAN ve TOKAT illerimizde gerçekleştireceği ürün tanıtım ve üreticilerle buluşma günlerinin detaylı programı; DAVETLİSİNİZ...

  • 4.8.2018

    Yerliyiz, Her Yerdeyiz! Deregümü & Isparta

    Tanıtım aracımız siz kıymetli misafirlerimiz için yerini aldı.

  • 3.8.2018

    Yerliyiz, Her Yerdeyiz! Puebla - Hidalgo - MEKSİKA

    Meksika’ da düzenlediğimiz çeşit tanıtım günlerine Puebla ve Hidalgo eyaletlerinden üreticiler yoğun ilgi gösterdi.

Yerliyiz, Her Yerdeyiz!🇹🇷 (Söğüt-Burdur) Tanıtım aracımız gün boyu, yayla domatesinin marka beldesi Söğüt’ de yaş… https://t.co/59LG1G6VR3
Antalya’ nın Elmalı ilçesinde meydana gelen sel felaketlerinde zarar gören üreticilerimize ve vatandaşlarımıza geçm… https://t.co/rAoSZaMeFl
Yerliyiz, Her Yerdeyiz!🇹🇷 Deregümrü & Isparta Tanıtım aracımız siz kıymetli misafirlerimiz için yerini aldı. Gün… https://t.co/SyhFxmr4ue
Gururla Temsil Etmeye Devam Ediyoruz!🇹🇷 Yerliyiz, Her Yerdeyiz!🇹🇷 Puebla-Hidalgo- MEKSİKA🇲🇽 Meksika’ da düzenlediğ… https://t.co/fGuxi39G73
Yerliyiz, Her Yerdeyiz! 🇹🇷 “Burdur - Söğüt” Burdur ilimizin Söğüt Beldesinde gerçekleştirilen “Domates Festivali”… https://t.co/TAjOY2VU0J
YUKSEL TOHUM MARRAKESH FIELD DAY 2018 https://t.co/v1BxMHdPTW
Çarliye Taze Kan, SAFKAN! Güçlü bitkisi, TSWV toleransı ve kaliteli meyvesi ile Çarliston biber segmentine yeni b… https://t.co/5iJv9G2sRn
🍅DEMİRÖZ🍅 Üstün nitelikleri ile Erken Güz & Güz sipariş döneminin en çok konuşulan, ilgi gören çeşidi; DEMİRÖZ! Kı… https://t.co/6HQKXLSUcm
Yerliyiz, Her Yerdeyiz! 🇹🇷 KARADENİZ (AMASYA & SAMSUN & TOKAT) Tanıtım aracımız, Türkiye’ mizin farklı noktaların… https://t.co/8v8F3bu0KA
#DEMİRÖZ 🍅 “Yoğun İlginize Teşekkür Ederiz” Renk, tonaj ve kalitesi ile fark yaratan çeşit; #DEMİRÖZ! İsminin duy… https://t.co/qQS2cm38YL
Takip et: @yukselseed

Yüksel Tohum’u sosyal medyada takip edin.

YÜKSEL TOHUM Maskot
YÜKSEL TOHUM TARIM SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ   2018
YÜKSEL TOHUM Maskot